Çarşamba, 27 Şubat 2019 23:08

Piginda (Bargasa) Antik Kenti

Yazan
Ögeyi Oylayın
(0 oy)

Bargasa adıyla da bilinen Piginda Antik Kenti, Aydın antik kentleri arasında çok da adı duyulmamış ama yapılan kurtama kazılarında önemli eserler vermiş küçük bir yerleşimdir.

Piginda Antik Kenti nam-ı diğer Bargasa antik Kenti, Aydın İli'nin Bozdoğan İlçesi'nin güneydoğu bölgesinde kalan dağlık alanda yer alan Çamlıdere Köyü'nün yakınlarındadır. Bir Karia kenti olan Piginda'nın kalıntıları, Çamlıdere Köyü'nün 7 kilometre kuzeyinde, halk arasında Hisartepe denilen tepenin eteklerine yayılmış bir durumdadır. Menderes (Maiandros) Nehri'nin en önemli kollarından biri olan Akçay (Harpasos) Nehri'nin Vadisi'ne hakim bir konumda yer almaktadır. Piginda adının Luwi kökenli olduğu düşünülmektedir. Byzantionlu tarihiçi Stephanos, Piginda'yı demos yani küçük bir yerleşme olarak tanıtır: "Adı Alinda gibi telafuz edilen Piginda Karia'da bir demos'tur; halkına Pigindeis denir..."

Kentle ilgili ilk araştırmalar Amerikalı arkeolog James Morton Paton tarfından 1900'lü yılların başında yapılmıştır. Daha sonra kenti 1950'li yıllarda arkeolog  J. Robert  ziyaret etmiş ve çalışmalar yapmıştır. Antik Çağ'da yaşamış coğrafyacı Klaudyos Ptolemaios'un (Batlamyus) verdiği bilgiler ve kentte bulunan sikkeler, yazıtlar sayesinde yerleşimin yeri saptanmıştır. George E. Bean Anatolian Studies adlı eserinde Piginda'ya değinir ve bir gymnasion'a ait olduğu düşünülen kalıntılardan bahsetmiştir. Bununla beraber, kentte 2012 yılında Aydın Müzesi tarafından yapılan sistematik yüzey araştırmaları sonucunda Piginda, Aydın Kültür Envateri listesine girmiştir.

Piginda üç akropolden oluşmaktadır. Bunlardan merkez akropol olduğu düşünülen tepede çeşitli yapılara ait izler bulunmaktadır. Akropolde oda duvar izleri görülür. Tipik Karia mimarisi örneği gösteren Hellenistik Dönem surları kentin yerleştiği alanın etrafında görülebilir. Sur duvarları büyük oranda yıkılmış durumdadır. Kentin iki sıra sur dizisinden biri akropolü çevirmekte, diğeri ise yerleşim alanını çevirmektedir. Surlar yaklaşık 1 metre kalınlığındadır. Kentin bir diğer önemli yapısı ise tiyatrodur. Tiyatro içkale surlarının dışında, kent merkezinin yakınındadır. Küçük bir tiyatro izlenimi vermektedir.  Bir tarım arazisi içinde yer alan tiyatronun iki  oturma basamağı görülebilir durumdadır ama tiyatroda henüz kazı yapılmamıştır. Kentin içinde  üç adet sarnıcın varlığı bilinmektedir.  Kentin akropol tepelerinden birinde yapılan kaçak kazı sonrası, Adnan Menderes Üniversitesi Arkeoloji Bölümü tarafından yapılan kurtarma kazıları sonucunda yazıtlı bir heykel kaidesi bulunmuştur. M.Ö. 1. yy'a tarihlenen eser Aydın Müzesinde sergilenmektedir. Aristodemos adlı bir kişiyi onurlandırmak için yapılmış yazıtta "Halk, Zeus Pigindenos'un ömür boyu rahipliğini yapan ve tanrıya karşı dindar bir davranış sergileyen ve dindarca bir ömür süren; iyiliksever, iyi niyetli bir şekilde hak ve hukukun yanında yer alan Athenagoras'ın oğlu Aristodemos'u bir resimle, bronz bir ikonla, mermer bir heykelle ve altın çelenkle onurlandırdı." Buradan analadığımız üzere kentte diğer pek çok Karia kentinde olduğu gibi Zeus kültü hakimdir ve tıpkı diğer Karia kültleri Zeus Panamaros ve Zeus Labrandos'da  olduğu gibi Zeus'un burada da yerelleştiğini görmekteyiz. Böyle bir tapımın varlığı kuşkusuz, kenti kutsal bir merkez yapmıştır.  Fakat bu tapınağın yeri henüz belirlenememiştir.  Ama kentin kuzey kısmında bir tapınağa ait olduğu düşünülen yapı elemanları görülebilir.

Bazı kaynaklarda adı Bargasa olarak geçen Piginda Antik Kenti'nde yapılan kurtarma kazılarında bulunan heykeller ve diğer eserler Aydın Arkeoloji Müzesinde sergilenmektedir.

Not: Fotoğraf mimarlikmuzesi.org'dan alınmıştır

Okunma 2064 kez Son Düzenlenme Cuma, 20 Eylül 2019 17:10

Yorum yapın

(*) ile işaretlenmiş zorunlu alanların tümünü doldurduğunuzdan emin olun. HTML kodları kullanılamaz.