Salı, 20 Eylül 2016 16:40

Gryneion Antik Kenti Öne Çıkarılmış

Yazan
Ögeyi Oylayın
(1 Oylayın)

Gryneion, Çandarlı Körfezi'nin tam ortasında Myrina ile Elaia arasında bulunur. İzmir'in ilçesi Aliağa'ya 13 km uzaklıkta bulunur. 12 Aiol şehri arasında yer alan Gryneion Antik Kenti'nin, Myrina'ya bağlı bir kutsal kent olma ihtimali yüksektir. Gryneion bu dönemde ünlü Apollon Tapınağı'nı, sunağını ve kehanet merkezini barındırıyordu.

Tarihçi Plinius bize Gryneion'un bir limanı olduğundan söz etse de, bugün bunun yeri kesin olarak bilinmemektedir. Plinius, Gryneion ve Myrina'nın denizinde yetişen istiridyelerden özellikle bahseder. Bu bölgede günümüzde bile bol miktarda istiridye ve midye bulunmaktadır. Gryneion sikkelerinde tarihçi Plinius'u doğrular bir şekilde, bir yüzünde kentin baş tanrısı Apollon, diğer yüzünde de istiridye betimlemesi bulunmaktadır.

Gryneio, başlangıçta 12 Aiol kentinden biriydi. Kuruluşuyla ilgili bilgilerimiz kısıtlı olmasına karşın, efsanaelerde, adını Amazon Gryne'den alan daha eski bir yerleşimden bahsedilmektedir. Tarihte adı ilk olarak  M.Ö. 5. yy'da Atina Deniz Birliği'ne üye olan ve bu birliğe üçte bir talent oranında vergi ödeyen bir kent olarak geçer. Aynı yüzyılın sonunda, Peleponnesos Savaşı'nda Atina'nın Sparta'ya yenilip bölgede de gücünü yitirmesiyle bölgede Pers egemenliği başladı.

Kentte Pers egemenliği M.Ö. 335 yılına dek sürdü. İskender Anadolu'ya geçmeden önce, ön hazırlık için gönderdiği komutan Parmenion, bir baskınla kenti ele geçirdi ve Gryneion halkını tutsak aldı. Ama nadir bulunan Gryneion sikkeleri M.Ö. 3. yy'a tarihlenir ve bu da bize, kentin o dönemde bağımsızlığını yitirmediğini gösterir. Bununla beraber Gryneion, Hellenestik Dönem'de Myrina'ya bağlanır ve Apollon Kültüyle anılır bir kent olur. Strabon, Aiol bölgesinde Apollon'a  özel bir onur verildiğini gözlemlemiş ve bunlar arasında en önde gelenin Apollon Gryneion olduğunu belirtmiştir.

Batı Anadolu'yu 19. yy. da ziyaret eden seyyahlar tarafından saptanan Gryneion Antik Kenti'nden geriye pek bir yapı kalmamıştır. Antik metinlerde adı geçen Apollon Kutsal Alanı, muhtemelen, bugün Temaşalık Burnu denilen ve İzmir-Çanakkale karayolunun batısında kalan yarımadanın tepe kısmındaydı. Yabancı kaynaklardan Apollon Kutsal Alanı'nın kalıntılarının 18. yy. başlarında ortada olduğunu öğreniyoruz.  1957 yılında İzmir- Çanakkale karayolunun yapımı sırasında bulunan mezarlar ve Roma Dönemi'ne tarihlenen ev, bize Gryneion Antik Kenti'nin sadece bir kutsal alan değil, uzun süre oturulmuş ve iskan görmüş bir kent olduğunu gösterir.

Gryneion Antik Kenti'nde ilk sistematik kazılar Bergama Arkeoloji Müzesi tarafından kentin nekropol bölgesinde yapılmış ve M.Ö. 7. yy. ile M.Ö. 5. yy. arasına tarihlenen buluntulara ulaşılmıştır. Daha sonra, 1992 yılında yine nekropol alanında İzmir Arkeoloji Müzesi tarafından bir kurtarma kazısı yapılmış ve en son kazı yine aynı müze tarafından 1999 yılında yapılmıştır.

Okunma 1447 kez Son Düzenlenme Çarşamba, 19 Ekim 2016 12:31

Yorum yapın

(*) ile işaretlenmiş zorunlu alanların tümünü doldurduğunuzdan emin olun. HTML kodları kullanılamaz.