• +90 532 342 23 89
  • info@anadoluatlasi.com
  • www.anadoluatlasi.com
Salı, 20 Eylül 2016 23:13

Selge Antik Kenti -1

Yazan
Ögeyi Oylayın
(1 Oylayın)

Selge - "Pisidyalılar İçinde En Dikkate Değer Topluluk" -Tarihçe

Engin bir coğrafya olan Pisidya, geçit vermez dağları, ele geçirilemez kentleri ve antik dönemdeki savaşçılarıyla tanınır. Pisidya'nın çevresi bir taraftan Göller Bölgesi diğer bir taraftan da Toroslar'la çevrilidir.  Toroslar'ın en sarp, en keskin ve en geçit vermez olduğu noktalardan birinde Pisidya'nın en ünlü ve en büyük kentlerinden biri Selge bulunur.

Antalya'nın Manavgat İlçesi'ne bağlı Altınkaya (Eski adıyla Zerk) Köyü merkezinde bulunan Selge Antik Kenti'ne ulaşmak eskisi kadar zor olmasa da yine de çetrefilli bir yolculuk gerektirir. Antalya-Alanya karayolu üzerinde Aspendos yol ayrımını gördükten 5 km sonra solda Köprülü Kanyon-Selge yol ayrımı gelir. Anayoldan ayrılan yolu takip edip Köprülü Kanyon'a vardıktan sonra yönlendirme tabelalarının yardımıyla, 14 km'lik stabilize yolu takip ederek Selge Antik Kenti'ne ulaşabilirsiniz. Roma Dönemi'nden kalma köprülerin ve eski antik yolun izleri üzerinden gideceğiniz bu yolculuk, aynı zamanda çok güzel panaromalara da kucak açmakta.

Selge Antik Kenti, 18.  ve 19. yy'dan itibaren çevresindeki diğer Pisidya kentleri gibi seyyahların ve biliminsanlarının dikkatini çekmiştir. Seyyah ve araştırmacı A. Schönborn, 1841-42 yıllarında Aksu (Kestros) ve Köprüçay (Eurymedon) vadilerini takip ederek Pisidia'nın ulaşılması en zor noktalarını gezmiş ve bu geziler sırasında Zerk Köyü'nü ziyaret ederk Selge'yi lokalize etmiştir. İlk olarak T. A. B. Spratt ile birlikte 1842 yılında bölgeye gelen E. T. Daniell, bölgeye ikinci gelişinde çalışmalarını Aksu ile Köprüçay arasında kalan ve Selge'nin de içinde bulunduğu dağlık Pisidya'da yapmıştır. 1884-1885 yıllarında, K. G. Lanckoronski'nin başkanlığını yaptığı ekip Pamfilya ve Pisidya şehirleri üzerine kapsamlı bir araştırma yapmıştır. Bu ekip, özellikle Pisidya'nın en fazla kalıntı bırakan beş şehri Termessos, Kremna, Ariassos, Sagalassos ve Selge üzerine çalışıp bu kentlerin topografik planlarını çıkarmış, kentlerin kalıntılarının planlarını yapmış, rölevelerini hazırlamış ve kalıntıların detaylarının resimlerini yazıtlarıyla beraber 1892 yılında yayınlamışlardır. 1950'lerde Selge Antik Kenti'ne ulaşan George E. Bean ise Selge isminden evrilerek adı Zerk'e dönüşen köyün insanlarının misafirperverliğini övmüş ve yapıtında Selge Antik Kenti ile ilgili önerilerde bulunmuştur. Selge Antik Kenti'nin ulaşılması zor bir noktada olması ve bu sebepten dolayı lojistik desteğin masraflı olması, belki de  Selge Antik Kenti'nde bugüne kadar sistematik ve bilimsel bir kazının yapılmamasının nedenidir.

Antik kaynaklarda  Selge adına, komşuları olan ve savaşlara varan sıkıntılar yaşadığı Termessos ve Sagalassos kentleri kadar sıklıkla karşılaşılmasa da Selge tarihte karıştığı olaylarla ses getirmiş bir kenttir. Antik kaynaklardardan öğrendiğimiz kadarıyla Selge'yi Khalkas kurmuştur. Daha sonrasında Spartalılar'ın yerleştiğine dair iddia George E. Bean tarafından şüpheli olarak karşılanır. Çünkü, özellikle Hellenestik ve Roma Dönemleri'nde Anadolu'nun güneyindeki pekçok kent, soyunun Atina, Argos, Sparta gibi Klasik Dönem Yunanistanı'nın önemli merkezlerinden geldiğini iddia edip "soysal/budunsal" bir üstünlük kurarak statü elde etmeye çalışmışlardır. Bu gelenek ve hayalcilik, 20. yy'da yükselişe geçen ulus-devletin tarih yazımında da vuku bulmuştur.

İstisnasız olarak bütün kaynaklarda Pisidya şehri olarak bahsedilen Selge, buna rağmen Pisidyalı komşuları Sagalassos, Pednelissos ve Termessos ile sonuçları savaşlara varan anlaşmazlıklar yaşamış ve iyi ilişkilerini güneyinde kalan Pamfilya kentleri ile geliştirmiştir. M.Ö. 5. yy'da basılan gümüş Selge sikkelerinin ön yüzünde yer alan bir çift güreşçinin ve arka yüzünde yer alan elinde sapan bulunan figürün, bir Pamfilya kenti olan Aspendos'un aynı dönemde basılan sikkelerinin üzerindeki figürlerle ayırt edilemeyecek kadar benzer olması bu ilişkiyi doğrular niteliktedir. Yine bu dönemdeki Selge sikkelerinin üstünde kentin adı Stlegiys/Estlegiys olarak yazmaktadır. Selge, M.S. 3. yy'a kadar bolca sikke basmıştır

Strabon, Selge'nin nüfusunun bir dönem 20.000'e ulaştığından bahseder. Dönemi için büyük bir şehri işaret eden bu nüfus, yine Strabon'un anlattığına göre çok verimli toprakları elinde tutar. Selge'nin yabanıl ve nemli bir doğaya sahip olduğunu  -ki günümüzde de böyledir- anlatan Strabon, Selge'nin bağımsızlığına düşkün bir kent olduğunu, Roma Dönemi'ne kadar hiçbir krallığın, tiranlığın veya başka bir yapının hegemonyasına girmemiş olmasını anlatarak aktarır. Selge'nin, otonomisine ait toprakları ekip biçmekle beraber, bugün Antalya'nın doğu sahilini oluşturan Güney Pamfilya Ovası'nın verimli topralarına göz diktiğini ve buraları ele geçirmek için zaman zaman Hellenestik Krallıklar ile karşı karşıya geldiğini yine Strabon'un aktardıklarından öğreniyoruz. Bununla beraber Strabon, Selgelileri "Pisidya Halkları arasında en dikkate değer halk" olarak tanıtır. Selge'nin çok gezen bir ahaliye sahip olmasından dolayı, Asia Minor'ün (Anadolu) herhangi bir yerinde bir Selgeli ile karşılaşmanın olağan olduğundan da söz eder. Strabon'un, Selge halkının ekonomisi ve etnografisi ile ilgili verdiği bilgiler de ilginçtir. Onun anlattıklarına göre Selge arazilerinde asmalar ve zeytinler yetişir;  merhem/ilaç yapımında kullanılan bir süsen türü de Selge'nin ünlü ürünlerinden biridir. Kentin sikkelerinde de karşımıza çıkan günlük ağacından çıkarılan sakız Selge ekonomisinin önemli öğelerinden olsa gerek. Strabon bu sakızın kullanım amacını "batıl inanç taşıyan kişiler bu maddeyi tütsü olarak kullanırlar" şeklinde aktarır.

Büyük Doğu seferi sırasında, M.Ö. 333 yılında Pisidya Bölgesi'ne gelen Büyük İskender'e dostane davranan nadir kentlerden birisi de Selge olmuştur. İskender'in Selge'yi kuşatmak gibi bir niyetinin olmadığını Arrian'ın anlattıklarından öğreniyoruz. Buna göre Selgeliler, İskender Termessos önlerindeyken İskender'in yanına gelir. İskender bölgeyi terk etmeye hazırlanmaktadır. Büyük ihtimal  "düşmanları" Termessos'un kuşatılmasına yardıma gelen Selgeliler, İskender Termessos'u kuşatmaktan vazgeçince ona, diğer "düşmaları" Sagalassos kenti üzerinden Frigya ülkesine giden daha kestirme ve güvenli bir yol göstererek İskender'in takdirini kazanmışlardır. Bu yolculuğun sonucunda  -belki de Selge sayesinde- İskender'in Sagalassos'u kuşatarak aldığını da hatırlatmakta fayda var.

Polybois, M.Ö. 220 yılında Selgeliler'in önemli figür olduğu bir olayı ayrıntılarıyla aktarır. Bu anlatıya göre Selge komşusu Pednelissos'u kuşatır. Pednelissos halkı, Suriye topraklarını geri almak için bölgeye gönderilen ve daha sonra orada kısa ömürlü bir krallık kuran Akhaios'tan yardım ister. Bu yardım isteğine sevinen Akhaios, bölgeye komutan Garsyeris ve 6000 kişilik bir ordu gönderir. Selgeliler Pednelissos yakınında bir geçidi ele geçirirler. Bunun devamında çarpışmalar meydana gelir ve bir hile sonucunda  Selgeliler yerlerini kaybeder. Etenna ve Aspendos'tan 12000 asker daha toplayan Garsyeris, Pednelisos kuşatmasını kaldırmak için bölgeye yürür ve kente erzak yardımı gönderir. Selgeliler bu yardımı engeller ve Garsyeris'in kampını ele geçirmek için  harekete geçerler. Bunun sonucunda ağır kayıplarla yenilen Selgeliler, Pednelissos'u kuşatmayı bırakırlar ve kentlerine çekilirler. Garsyeris'in peşlerinde olduğunu bildiklerinden ona ateşkes için elçi göndermeye karar verirler. Aralarından, Akhaios'un da dostu olan Logbasis adlı bir kentdaşlarını elçi olarak seçerler. Ama Logbasis, komutan Garsyeris'e, Akhaios'un Selge'nin önüne gelmesi halinde şehri ona teslim edeceğini söyleyerek kente "ihanette" bulunur. Şartların kabul edilmesinden sonra Akhaios kentin önüne gelir. Diğer tarafta Selgeliler tehlikeden habersiz bir şekilde iyi bir antlaşmanın beklentisi içinde koşulları tartışıyorlardır. Bu durumdan faydalanan Logbasis, evinde oğulları ve yandaşlarıyla beraber olacakları beklemeye başlamıştır. Akhaios, askerlerinin yarısıyla birlikte kent kapılarının önüne kadar gelir. Garsyeris ise kentin en yüksek tepesi olan batıdaki Kesbedion denilen bölgeye saldıracaktır. Bu arada kentin dışında olan biteni gören ve duyan bir çoban, haberi Selgelilere iletir. Bunun üzerine evinde öldürülen Logbasis'in ardından Garsyeri'nin geç kaldığını anlayıp geri çekilmesiyle  beraber Selgeliler kent kapısına saldırısı sonuçsuz kalan Akhaios'un üzerine saldırırlar. Akhaios'un 700 askerini öldürüp saldırıyı püskürten Selgeliler böylece kentlerinin özgürlüğünü kurtarmış olup, tarihçi Polybios'un deyimiyle "Spartalılar ile olan kan bağlarına leke sürdürmemiş olurlar". Ama buna rağmen, -belki de içeriden tekrar ihanete uğrama korkusu ile- Selgeliler, Akhainos ile koşulları Selgeliler için maddi anlamda pahalıya mal olan bir barış anlaşması yaparlar. Bu anlaşmaya göre, dönemi için hayli yüksek bir meblağ olan ve toplamda 700 talente gelen bir tazminat öderler ve Pednelissoslu tutsakları serbest bırakırlar. Ödedikleri bu miktar Selge'nin ne kadar zengin bir kent olduğunu da göstermektedir. Hatırlatmakta fayda var: M.Ö. 5. yy'dan M.S. 3. yy'a kadar sikke basan Selge, aynı zamanda ilk para basan Pisidya şehridir.

Roma Dönemi ile birlikte çevresindeki pek çok kent gibi Selgeliler de Romalılar'la iyi ilişkiler kurmuşlar ve bunun sonucunda bağımsızlıklarını ve topraklarını koruyabilmişlerdir. Daha sonra kent, Roma'nın Anadolu'da uyguladığı vasal krallık sistemi dahilinde Amyntas'a verildi. İmparatorluğun erken dönemlerinde kentin Roma egemenliği altında olduğunu biliyoruz. Selge'nin Bizans Dönemi'nde adının Zerk ve Aladana olarak geçtiğini yine Bizans arşivlerinden öğreniyoruz.

(Selge'nin kalıntılarını anlattığımız ikinci makalemize buradan ulaşabilirsiniz.)

Okunma 3841 kez Son Düzenlenme Cuma, 20 Eylül 2019 18:36
Bu kategorideki diğerleri: « Selge Antik Kenti - 2 Myrina Antik Kenti »

Yorum yapın

(*) ile işaretlenmiş zorunlu alanların tümünü doldurduğunuzdan emin olun. HTML kodları kullanılamaz.

Pitane Antik Kenti - Çandarlı'ya Kalan…

16-10-2016 Hits:3280 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Pitane Antik Kenti - Çandarlı'ya Kalan Miras

Çandarlı Körfezi, Antik Dönem'de Pitane, Elaia, Myrina, Gryneion ve Kyme gibi önemli kentlere ev sahipliği yapıyordu. Bunlar arasında en önemlilerinden...

Read more

Piginda (Bargasa) Antik Kenti

27-02-2019 Hits:2249 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Piginda (Bargasa) Antik Kenti

Bargasa adıyla da bilinen Piginda Antik Kenti, Aydın antik kentleri arasında çok da adı duyulmamış ama yapılan kurtama kazılarında önemli...

Read more

Sia Antik Kenti

09-09-2016 Hits:2114 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Sia Antik Kenti

Sia antik kenti Burdur İli, Bucak İlçesi, Kızılkaya Bucağı'na bağlı Karaot Köyü yakınlarındadır. Karaot Köyü'ne Burdur-Antalya yolunun 100. km'sinde bulunan...

Read more

Trapezopolis Antik Kenti

28-02-2019 Hits:2856 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Trapezopolis Antik Kenti

Trapezopolis Antik Kenti (bazı kaynaklarda adı Trapezapolis olarak geçer), Denizli'nin Babadağ İlçesi'ne bağlı Bekirler Köyü yakınlarında bulunur. Antik kentin kalıntıları...

Read more

Gerga Antik Kenti - Kariada Gizemli Bir …

09-09-2016 Hits:2730 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Gerga Antik Kenti - Kariada Gizemli Bir Köy

Gerga Antik Kenti, Aydın İli'nin Çine İlçesi'nin 6.5 km güneydoğusundaki dağlık arazide konumlanmıştır. Çine-Muğla karayolunun 5. km'sinde bulunan kahverengi Gerga...

Read more

Amyzon Antik Kenti - Bir Karia Karakolu

09-09-2016 Hits:1739 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Amyzon Antik Kenti - Bir Karia Karakolu

Dağlık bir bölgede konumlanan Amyzon Antik Kenti, Aydın İli'ne bağlı Koçarlı İlçesi'nin Gaffarlı Köyü'nün 1.5 km kadar yukarısında, Mazın Kalesi...

Read more

Acharaka Antik Kenti - Nysa'nın Kutsal …

21-09-2016 Hits:4640 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Acharaka Antik Kenti - Nysa'nın Kutsal Alanı

Antik Çağ'ın büyük kentlerinin bazıları, kentten bağımsız ama çok yakınında bulunan kutsal alanlara ve köylere sahipti. Bergama - Asklepion, Stratonikeia...

Read more

Mastaura Antik Kenti

27-02-2019 Hits:3830 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Mastaura Antik Kenti

Mastaura Antik Kenti, Aydın'ın en büyük ilçesi Nazilli'nin 3 kilometre kuzeyinde yer alan ve eski adı Mastavra olan Bozyurt Köyü'ndedir...

Read more

Euromos Antik Kenti - Zeusun Güzel Tap…

27-02-2019 Hits:4217 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Euromos Antik Kenti - Zeusun Güzel Tapınağı

Euromos, Muğla İli'nin Milas İlçesi'ne bağlı Ayaklı Köyü'nün yakınlarındadır.

Read more

Lebedos Antik Kenti - İonia'nın Az Bil…

18-10-2016 Hits:1588 Anadolu Antik Kentleri Atlas - avatar Atlas

Lebedos Antik Kenti - İonia'nın Az Bilinen Kenti

İzmir'e bağlı Seferihisar ile Aydın'a bağlı Kuşadası arasındaki sahil şeridi, Antik Çağ'da İonia'nın kalbiydi. Günümüzde de kesintisiz bir yerleşim hattına...

Read more

Alabanda Antik Kenti

04-09-2016 Hits:2396 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Alabanda Antik Kenti

Aydın İli'nin Çine İlçesi'ne bağlı Araphisar Köyü'nde bulunan Alabanda Antik Kenti'ne ulaşmak için Aydın-Muğla karayolu üzerinden Çine'ye ulaşıp kahverengi Alabanda tabelasını...

Read more

Tymbrianassus Antik Kenti Burdur'da bir …

20-09-2016 Hits:1780 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Tymbrianassus Antik Kenti Burdur'da bir Frig Yerleşimi

Tymbrianassus Antik Kenti, Burdur-Denizli karayolunu yaklaşık 40. km'sinde bulunan Yarışlı Gölü üzerinde bulunur. Kente ulaşmak kolaydır. Gölü ilk gördüğünüz anda...

Read more

Trysa Antik Kenti - Çalınan Miras

24-10-2016 Hits:2797 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Trysa Antik Kenti - Çalınan Miras

Merkezi Likya'nın, yani Kaş ve Demre arasında kalan bölgenin küçük ama önemli yerleşimlerinden biri de Trysa Antik Kenti'dir. Likya arkeolojisinin...

Read more

Kandyba Antik Kenti

24-10-2016 Hits:1934 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Kandyba Antik Kenti

Kandyba Antik Kenti, Antalya'nın Kaş İlçesi'nin 13 km Kuzeydoğusunda yer alan Gendeve Köyü'nde yer alır. Gendeve adı, Kandyba adının günümüze...

Read more

Alinda Antik Kenti - Kraliçe Şehri

09-09-2016 Hits:4195 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Alinda Antik Kenti - Kraliçe Şehri

Aydın İli'nin Karpuzlu (Eski adıyla Demircidere) ilçesi merkezinde bulunan, antik Karia bölgesinin önemli ve en iyi korunmuş antik kentlerinden biri...

Read more

HATTUŞA - Hitit İmparatorluğu'nun Kal…

24-09-2019 Hits:421 Anadolu Antik Kentleri Anadolu Atlası - avatar Anadolu Atlası

HATTUŞA - Hitit İmparatorluğu'nun Kalesi

Kendi sitesinde yabani ot ektim. Fırtına Tanrısı benden sonra kral olan ve Hattuşa'ı yerleştiren herkesi vursun! ANITTA ANLAŞMASINDAN Hattuşa, Hititlerin Geç Tunç...

Read more

Apollonia Salbace (Medet Höyüğü) Ant…

24-10-2016 Hits:1452 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Apollonia Salbace (Medet Höyüğü) Antik Kenti

Apollonia antik kenti ve Medet Höyüğü, Denizli ili, Tavas ilçesinin 7 km batısında düz bir ova üzerinde kurulan Medet köyü...

Read more

Hakemi Use

27-02-2019 Hits:882 Anadolu Antik Kentleri Atlas - avatar Atlas

Hakemi Use

Bir şahsın özel arazisi içinde yer aldığından yerel halk tarafından “Yusuf’un Höyüğü” olarak adlandırılan Hakemi Use 2001 yılından beri kazılmaktadır...

Read more

Myrina Antik Kenti

20-09-2016 Hits:1801 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Myrina Antik Kenti

Birki ve Öteki Tepe adlı İki tepe üzerinde kurulmuş olan Myrina Antik Kenti, tıpkı komşuları Pitane, Kyme ve Gryneion gibi...

Read more

Leukai Antik Kenti - Gediz'in Denizden E…

16-10-2016 Hits:1373 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Leukai Antik Kenti - Gediz'in Denizden Esirgediği Kent

İzmir Kuş Cenneti, nam-ı diğer Gediz Deltası, Türkiye'nin en fazla ekolojik çeşitlilik barındıran noktalarından biri olmasının yanı sıra Klazomenai ve...

Read more

Arsada Antik Kenti

24-10-2016 Hits:1505 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Arsada Antik Kenti

Muğla antik kentlerinden biri olan Arsada Antik Kenti, günümüzde Fethiye'ye bağlı Arsaköy sınırları içinde yer alır.  Arsaköy, Fethiye'nin 50 km...

Read more

Selge Antik Kenti - 2

20-09-2016 Hits:2139 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Selge Antik Kenti - 2

Selge - Pisidyalılar İçinde En Dikkate Değer Topluluk (2) Kalıntılar (Bir önceki Selge makalemizde kentin yerini, tarihçesini ve Selge'nin başından geçen...

Read more

Kindya / Kindye Antik Kenti

27-02-2019 Hits:1653 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Kindya / Kindye Antik Kenti

Tamamen bir Karia yerleşmesi olan Kindya Antik Kenti, Milas-Bodrum karayolu üzerinde bulunan Sığırtmaç Köyü'nün hemen yakınında bulunan 200 m yüksekliğindeki...

Read more

Ariassos - Çubuk Boğazı'nı Bekleyen …

20-09-2016 Hits:1539 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Ariassos - Çubuk Boğazı'nı Bekleyen Kent

Ariassos Antik kenti, Burdur- Antalya karayolunun 70. km'sinde yer alan Dağ Kasabası'nı 2 km geçtikten sonra, Dağbeli Geçidi'ne gelmeden sağ...

Read more

Magnesia Ad Meandrum

09-09-2016 Hits:1714 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Magnesia Ad Meandrum

Magnesia Antik Kenti, Aydın İli'nin Germencik İlçesi'ne bağlı Ortaklar Kazası'nın Tekin Mahallesin'de bulunur. Magnesia, önemli bir karayolu olan Ortaklar- Söke-Bodrum...

Read more