• +90 532 342 23 89
  • info@anadoluatlasi.com
  • www.anadoluatlasi.com
Salı, 18 Ekim 2016 20:04

Lebedos Antik Kenti - İonia'nın Az Bilinen Kenti Öne Çıkarılmış

Yazan
Ögeyi Oylayın
(0 oy)

İzmir'e bağlı Seferihisar ile Aydın'a bağlı Kuşadası arasındaki sahil şeridi, Antik Çağ'da İonia'nın kalbiydi. Günümüzde de kesintisiz bir yerleşim hattına sahip olan bu şeritte, sakin bir tatil beldesi olan Ürkmez ve İonyalılar'dan kalma mirası Lebedos bulunur.

İonia, tartışmasız olarak günümüz Batı kültürünün temelini atmıştı. Gerek bilimde, gerek kültür ve sanatta, gerekse felsefe ve siyasette Antik Çağ'ın en ünlü coğrafyasıydı. Kurdukları İon birliği, Akdeniz'de ve Karadeniz'de kurduğu kolonilerle günümüzün pek çok Avrupa şehrinin doğmasına neden oldu. 12 kentten oluşan İon Birliği her ne kadar ünlü, büyük kentleri (Ephesus, Miletos, Priene gibi) barındırsa da  Lebedos ve Myus gibi, göreceli olarak önemsiz ve küçük kentleri de barındırıyordu.

Gerçektende 12 İon kenti arasında tarihte adları en az geçen kentler Lebedos ve Myus'tur. Myus, Menderes Nehri'nin getirdiği alüvyonlar yüzünden limanını kaybetti, sıtma belasıyla uğraştı ve tarihten silindi. Lebedos ise çok yakınında bulunan Kolophon, Teos ve de Ephesos ile rekabet edemedi ve şu an bulunduğu yarımada üzerinde, tarihte önemli bir rol oynamadan yaşamını sürdürdü.

Erken dönem tarihiyle ilgili çok bilgi sahip olamadığımız Lebedos'ta, yakın dönemde yapılan yüzey araştırmalarında toplanan materyaller arasında bulunan obsidyen bir yonga, Lebedos'un tarihinin büyük ihtimalle prehistorik dönemlere gittiğini göstermektedir.

Lebedos Antik Kenti'nin kuruluş hikayesi, bölgede yer alan diğer İonia kentlerinden alışık olduğumuz şekilde bir söylenceye sahiptir. İonlar'dan önce bölgede aşayan Karialılar, İon göçlerinin başlamasıyla Kodros soyundan gelen birinin önderliğindeki bir kavim tarafından yurtlarından edilirler. Kodros soyundan gelen bu kişinin adı, yazılı kaynaklarda Andramion ya da Andropompos şeklinde geçer. Andropompos ismi "insanlara eşlik eden kişi" anlamına gelir ki, bu isim koloni kuran ve bir kavime önderlik eden birisi için çok uygun bir isimdir.

Lebedos Antik Kenti'nin konumlandığı yarımada yaklaşık olarak 280 m uzunluğundadır. Anakaraya oldukça geniş bir kıstakla bağlanan yarımada dil şeklindedir. Lebedos'un akropolisi bu yarımadada, yüksekliği 60 m'yi bulan bir tepe üzerindedir. Lebedos çevresi verimli ve zengin topraklara sahipti. Bununla beraber yoğun ılıca çıkışları bölgede görülür. Ama yukarıda da bahsettiğimiz gibi, komşuları Kolophon ve Teos'un kara ticaretini, Ephesus ve yine Teos'un deniz ticaretini elinde tutması ve iyi bir limana sahip olamamasından dolayı Lebedos, ticari pastadan çok büyük bir pay alamamıştır.

 İonia'nın altın çağlarında, yani M.Ö. 6. ve 5. yy. zamanlarında pek çok İonia kenti düşünürler, biliminsanları ve ozanlar çıkarırken, herhangi bir Lebedoslu'nun adı ön plana çıkmamıştır. Aslında bu vargı bütün dönemler için geçerlidir. Bununla beraber İonların başrol oynadığı, Miletos önlerindeki Lade Adası'nda gerçekleşen Lade Savaşı'nda İon donanmasına bir katkıda bulunamamıştır. M.Ö. 5. yy'da Delos Birliği'ne 3 talent gibi küçümsenemeyecek bir vergi veren Lebedos, kentin kaynakları bu tutarı karşılayamayınca 1 talent vergi ödemeye başlamıştır. Ayrıca Lebedos, Klasik Dönem'de sikke basmayan tek İonia kentidir.

Hellenestik Dönem'de ise adına birkaç yerde rastlanılır. M.Ö. 304 yılında meydana gelen ve İonia'yı yerle bir eden depremin ardından Antigonos Teos ve Lebedos'u tek çatı altında toplamayı önerir. Teos'ta bulunan uzun bir yazıtta ortaya çıkan bu öneri Antigonos'un 302 yılında ölmesiyle kapanmıştı. Büyük ihtimalle, bu tasarıya göre Lebedos'un tamamen terk edilmesi gerekecekti. Antigonos'un ardından bölgede tek egemen güç haline gelen Lysimakhos'un, Lebedos'u tamamen boşaltıp yok ettiği ve Lebedos halkını Ephesos'a yerleştirdiği rivayet edilir. Ama buna rağmen Lebedos'un biraz daha yakın dönemde adı tekrar duyulur. M.Ö. 266 civarında Mısır Kralı II. Ptolemaios'un boyunduruğu altına giren Lebedos şehiri yeniden kurulmuş ve 60 yıl boyunca Ptolemais adıyla tarihte var olmuştur.

Lebedos'un göreceli olarak, bilinen  en "hissiyatlı" davrandığı durum ise Teos'ta kurulan ve Dionysos Sanatçıları'nın İonia kolu olarak bilinen birliğe kapılarını açmasıdır. Bu "baş belası" (!) birlik Teos'tan kovulduktan sonra Ephesos ve Myonnesos'a yerleşmiş ama bu kentlerden de kovulup Lebedos'a gelmişlerdir. Dionysos Sanatçıları, nüfusu zaten azalmış Lebedos'a hem ek insan gücü olacaktı hem de Strabon'un da değindiği, Dionysos onuruna her yıl yapılan ve çeşitli oyunlar da içeren şenliklere ön ayak olacaklardı. Bu ekip Lebedos'tan bir daha ayrılmadı. Strabon'dan önce ama yakın bir zamanda yazmış olan Romalı şair Horatius, Lebedos'tan "terkedilmiş bir köy" diye bahseder. Bu durum biraz abartı ifade içeriyor olabilir. Çünkü Lebedos, Klasik Dönem'de basmasa da M.S. 2. yy'a kadar sikke basmış bir şehirdir.

Lebedos Antik Kenti'nin bulunduğu yarımadaya günümüzde Kısık denir. Ürkmez Beldesi'nin Lebedos'un sınırlarına kadar gelmiştir. Bununla birlikte Lebedos Antik Kenti'nde yüzey araştırmaları dışında herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Yüzeyde çok az yapı kalıntısı vardır. En belirgin olan yapı kalıntısı kent savunma duvarları yani surlardır. 2 metrenin üzerinde bir kalınlığa sahip olan surlar dolgulu duvar örgüsü şeklinde yapılmıştır. Oldukça düzgün kesilmiş iç ve dış yüzey taşların arası molozlarla doldurulmuştur. Surlarda dört adet kule saptanmıştır. Surların, günümüzde kıstak boyunca devam edip etmediği belli değildir ama surların yönelimi kıstaktan Ürkmez'e doğru gittiğini göstermektedir. Surların içinde yapı temelleri vardır. Çok belirgin olmayan bu yapıların taşları yakın zamanda antik kentten taşınıp başka yapıların inşasında kullanılmıştır. Yarımadanın doğusunda, üç nefli Roma bazilikası planıyla örtüşen ve bir kilise olduğu düşünülen yapının temelleri vardır. Bizans Piskoposluk listelerinde Lebedos'un da adı geçer.

Lebedos Antik Kenti'nin merkezinin yarımadanın bağlandığı anakara olduğu düşünülmektedir. Anakaranın arkasındaki tepede bulunan yapı kalıntıları ve yoğun çanak-çömlek parçaları veren yüzey bunu doğrular niteliktedir. Tepe doruğunun  hemen yakınında bulunan geniş bir platformada, büyük bir yapıya ait olduğu düşünülen temel izleri bulunmaktadır. Lebedos Antik Kenti'nin Dionysos sanatçılarına kucak açtığından bahsetmiştik. Böylesi bir ekibin gösterilerini düzenlemek için tiyatroya ihtiyacı olduğu aşikardır. Şu an kesin olmasa da anakara üzerindeki tepenin kuzeybatısındaki boşluğun tiyatro olduğu düşünülmektedir. Bunlara ek olarak kentte bir gymnasionun varlığı da bulunan yazıtlardan bilinmektedir.

İzmir Antik Kentleri arasında pek tanınmayan Lebedos Antik Kenti'ni yakınında bulunan Teos, Klaros, Kolophon ve Notion'a yapacağınız bir seyahatle gezmenizi tavsiye ederiz.

Okunma 1588 kez Son Düzenlenme Cuma, 20 Eylül 2019 17:38

Yorum yapın

(*) ile işaretlenmiş zorunlu alanların tümünü doldurduğunuzdan emin olun. HTML kodları kullanılamaz.

Pitane Antik Kenti - Çandarlı'ya Kalan…

16-10-2016 Hits:3280 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Pitane Antik Kenti - Çandarlı'ya Kalan Miras

Çandarlı Körfezi, Antik Dönem'de Pitane, Elaia, Myrina, Gryneion ve Kyme gibi önemli kentlere ev sahipliği yapıyordu. Bunlar arasında en önemlilerinden...

Read more

Piginda (Bargasa) Antik Kenti

27-02-2019 Hits:2249 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Piginda (Bargasa) Antik Kenti

Bargasa adıyla da bilinen Piginda Antik Kenti, Aydın antik kentleri arasında çok da adı duyulmamış ama yapılan kurtama kazılarında önemli...

Read more

Sia Antik Kenti

09-09-2016 Hits:2114 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Sia Antik Kenti

Sia antik kenti Burdur İli, Bucak İlçesi, Kızılkaya Bucağı'na bağlı Karaot Köyü yakınlarındadır. Karaot Köyü'ne Burdur-Antalya yolunun 100. km'sinde bulunan...

Read more

Trapezopolis Antik Kenti

28-02-2019 Hits:2856 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Trapezopolis Antik Kenti

Trapezopolis Antik Kenti (bazı kaynaklarda adı Trapezapolis olarak geçer), Denizli'nin Babadağ İlçesi'ne bağlı Bekirler Köyü yakınlarında bulunur. Antik kentin kalıntıları...

Read more

Gerga Antik Kenti - Kariada Gizemli Bir …

09-09-2016 Hits:2730 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Gerga Antik Kenti - Kariada Gizemli Bir Köy

Gerga Antik Kenti, Aydın İli'nin Çine İlçesi'nin 6.5 km güneydoğusundaki dağlık arazide konumlanmıştır. Çine-Muğla karayolunun 5. km'sinde bulunan kahverengi Gerga...

Read more

Amyzon Antik Kenti - Bir Karia Karakolu

09-09-2016 Hits:1739 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Amyzon Antik Kenti - Bir Karia Karakolu

Dağlık bir bölgede konumlanan Amyzon Antik Kenti, Aydın İli'ne bağlı Koçarlı İlçesi'nin Gaffarlı Köyü'nün 1.5 km kadar yukarısında, Mazın Kalesi...

Read more

Acharaka Antik Kenti - Nysa'nın Kutsal …

21-09-2016 Hits:4640 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Acharaka Antik Kenti - Nysa'nın Kutsal Alanı

Antik Çağ'ın büyük kentlerinin bazıları, kentten bağımsız ama çok yakınında bulunan kutsal alanlara ve köylere sahipti. Bergama - Asklepion, Stratonikeia...

Read more

Mastaura Antik Kenti

27-02-2019 Hits:3830 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Mastaura Antik Kenti

Mastaura Antik Kenti, Aydın'ın en büyük ilçesi Nazilli'nin 3 kilometre kuzeyinde yer alan ve eski adı Mastavra olan Bozyurt Köyü'ndedir...

Read more

Euromos Antik Kenti - Zeusun Güzel Tap…

27-02-2019 Hits:4217 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Euromos Antik Kenti - Zeusun Güzel Tapınağı

Euromos, Muğla İli'nin Milas İlçesi'ne bağlı Ayaklı Köyü'nün yakınlarındadır.

Read more

Lebedos Antik Kenti - İonia'nın Az Bil…

18-10-2016 Hits:1588 Anadolu Antik Kentleri Atlas - avatar Atlas

Lebedos Antik Kenti - İonia'nın Az Bilinen Kenti

İzmir'e bağlı Seferihisar ile Aydın'a bağlı Kuşadası arasındaki sahil şeridi, Antik Çağ'da İonia'nın kalbiydi. Günümüzde de kesintisiz bir yerleşim hattına...

Read more

Alabanda Antik Kenti

04-09-2016 Hits:2396 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Alabanda Antik Kenti

Aydın İli'nin Çine İlçesi'ne bağlı Araphisar Köyü'nde bulunan Alabanda Antik Kenti'ne ulaşmak için Aydın-Muğla karayolu üzerinden Çine'ye ulaşıp kahverengi Alabanda tabelasını...

Read more

Tymbrianassus Antik Kenti Burdur'da bir …

20-09-2016 Hits:1780 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Tymbrianassus Antik Kenti Burdur'da bir Frig Yerleşimi

Tymbrianassus Antik Kenti, Burdur-Denizli karayolunu yaklaşık 40. km'sinde bulunan Yarışlı Gölü üzerinde bulunur. Kente ulaşmak kolaydır. Gölü ilk gördüğünüz anda...

Read more

Trysa Antik Kenti - Çalınan Miras

24-10-2016 Hits:2797 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Trysa Antik Kenti - Çalınan Miras

Merkezi Likya'nın, yani Kaş ve Demre arasında kalan bölgenin küçük ama önemli yerleşimlerinden biri de Trysa Antik Kenti'dir. Likya arkeolojisinin...

Read more

Kandyba Antik Kenti

24-10-2016 Hits:1934 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Kandyba Antik Kenti

Kandyba Antik Kenti, Antalya'nın Kaş İlçesi'nin 13 km Kuzeydoğusunda yer alan Gendeve Köyü'nde yer alır. Gendeve adı, Kandyba adının günümüze...

Read more

Alinda Antik Kenti - Kraliçe Şehri

09-09-2016 Hits:4195 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Alinda Antik Kenti - Kraliçe Şehri

Aydın İli'nin Karpuzlu (Eski adıyla Demircidere) ilçesi merkezinde bulunan, antik Karia bölgesinin önemli ve en iyi korunmuş antik kentlerinden biri...

Read more

HATTUŞA - Hitit İmparatorluğu'nun Kal…

24-09-2019 Hits:421 Anadolu Antik Kentleri Anadolu Atlası - avatar Anadolu Atlası

HATTUŞA - Hitit İmparatorluğu'nun Kalesi

Kendi sitesinde yabani ot ektim. Fırtına Tanrısı benden sonra kral olan ve Hattuşa'ı yerleştiren herkesi vursun! ANITTA ANLAŞMASINDAN Hattuşa, Hititlerin Geç Tunç...

Read more

Apollonia Salbace (Medet Höyüğü) Ant…

24-10-2016 Hits:1452 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Apollonia Salbace (Medet Höyüğü) Antik Kenti

Apollonia antik kenti ve Medet Höyüğü, Denizli ili, Tavas ilçesinin 7 km batısında düz bir ova üzerinde kurulan Medet köyü...

Read more

Hakemi Use

27-02-2019 Hits:882 Anadolu Antik Kentleri Atlas - avatar Atlas

Hakemi Use

Bir şahsın özel arazisi içinde yer aldığından yerel halk tarafından “Yusuf’un Höyüğü” olarak adlandırılan Hakemi Use 2001 yılından beri kazılmaktadır...

Read more

Myrina Antik Kenti

20-09-2016 Hits:1801 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Myrina Antik Kenti

Birki ve Öteki Tepe adlı İki tepe üzerinde kurulmuş olan Myrina Antik Kenti, tıpkı komşuları Pitane, Kyme ve Gryneion gibi...

Read more

Leukai Antik Kenti - Gediz'in Denizden E…

16-10-2016 Hits:1373 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Leukai Antik Kenti - Gediz'in Denizden Esirgediği Kent

İzmir Kuş Cenneti, nam-ı diğer Gediz Deltası, Türkiye'nin en fazla ekolojik çeşitlilik barındıran noktalarından biri olmasının yanı sıra Klazomenai ve...

Read more

Arsada Antik Kenti

24-10-2016 Hits:1505 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Arsada Antik Kenti

Muğla antik kentlerinden biri olan Arsada Antik Kenti, günümüzde Fethiye'ye bağlı Arsaköy sınırları içinde yer alır.  Arsaköy, Fethiye'nin 50 km...

Read more

Selge Antik Kenti - 2

20-09-2016 Hits:2139 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Selge Antik Kenti - 2

Selge - Pisidyalılar İçinde En Dikkate Değer Topluluk (2) Kalıntılar (Bir önceki Selge makalemizde kentin yerini, tarihçesini ve Selge'nin başından geçen...

Read more

Kindya / Kindye Antik Kenti

27-02-2019 Hits:1653 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Kindya / Kindye Antik Kenti

Tamamen bir Karia yerleşmesi olan Kindya Antik Kenti, Milas-Bodrum karayolu üzerinde bulunan Sığırtmaç Köyü'nün hemen yakınında bulunan 200 m yüksekliğindeki...

Read more

Ariassos - Çubuk Boğazı'nı Bekleyen …

20-09-2016 Hits:1539 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Ariassos - Çubuk Boğazı'nı Bekleyen Kent

Ariassos Antik kenti, Burdur- Antalya karayolunun 70. km'sinde yer alan Dağ Kasabası'nı 2 km geçtikten sonra, Dağbeli Geçidi'ne gelmeden sağ...

Read more

Magnesia Ad Meandrum

09-09-2016 Hits:1714 Anadolu Antik Kentleri Anadolunun Atlasi - avatar Anadolunun Atlasi

Magnesia Ad Meandrum

Magnesia Antik Kenti, Aydın İli'nin Germencik İlçesi'ne bağlı Ortaklar Kazası'nın Tekin Mahallesin'de bulunur. Magnesia, önemli bir karayolu olan Ortaklar- Söke-Bodrum...

Read more