Perşembe, 29 Ağustos 2019 22:19

İlk Savaş Değil Ama Tarihte Bilinen İlk Yazılı Barış Antlaşması: Kadeş

Yazan
Ögeyi Oylayın
(0 oy)

M.Ö. 1274 tarihinde Mısır kralı II. Ramses ile  Hitit kralı Muvattalli arasında Kadeş önünde büyük bir meydan savaşının sonucu Barış Antlaşması yapılmış buna bağlı olarak II. Ramses savaştan önce aldığı Sur/Tyre (Güney Levant), Gubla/Byblos, İrkata gibi yerleri boşaltmış Kadeş Şehri Hititler'e kalmıştır.

Kadeş Antlaşması sırasında orduda çıkan bir isyanda Muvattalli öldürülmüş; antlaşma onun yerine geçen III. Hattuşili tarafından M.Ö. 1269 yılında imzalanmıştır. Bu anlaşma dünya tarihinde eşitlik ilkesine (paritetik) dayanan en eski anlaşma olarak tarihe geçmiştir.

Antlaşma çivi yazısıyla gümüş plakalara Akadça olarak yazılmış, kralın mührünün yanında kraliçenin mührü de  bulunmaktadır. Anlaşmanın gümüş levhalara kazınmış olan asıl metinleri kayıptır. Mısır'da Krallar Vadisi yakınında Ramesseum'da (Ramses'in Ölüm Tapınağı) , Karnak, Luksor, Abydos ve Ebu Simbel  tapınaklarının duvarlarına kazınan anlaşmanın bir nüshası da , Boğazköy (Boğazkale) kazılarında kil tablet olarak bulunmuş olup bugün İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir.

Antlaşmalar hükümdarların ünvan ve adlarını içeren preablum kısmından sonra, tarafların o güne kadar ilişkilerini özetleyen 'tarihi geriye bakış' , antlaşma şartları, suçluların iadesini içeren formül, yemine tanıklık eden Tanrıların listesi  ve yeminin bozulması durumunda bozan tarafın lanetlenmesi ile antlaşmadaki tarafların takdisini içerir.

Genel dostluk üzerine metinden bazı ifadeler:

''Bak, Mısır ülkesi ve Hatti ülkesi arasında iyi bir barış ve iyi bir kardeşliğin ebediyen kurulması için bizim aramızda iyi bir kardeşliği ve iyi barışı ebediyen kurdum... Bak, Mısır ülkesi kralı , Büyük Kral ile Hatti ülkesi kralı , Büyük Kral arasında ilişkiler hakkında düşmanlık doğmasına Tanrı , ebedi bir anlaşma yardımıyla razı olmadı. Bak, Mısır ülkesi kralı, Büyük kral Reamasesa Mai-Amana Güneş Tanrısı ve Fırtına Tanrısı yardımıyla öyle bir duru yaratacak ki, buna uygun olarak Mısır ülkesi ve Hatti ülkesi arasında ebediyetten beri olduğu gibi, hiçbir zaman düşmanlık doğmayacak...''

Kadeş Antlaşması'nın Hattuşa'da bulunan çivi yazılı tabletinin büyütülmüş kopyası New York'ta Birleşmiş Milletler Binası'nda asılıdır.

 

 

 

Okunma 769 kez Son Düzenlenme Pazar, 14 Haziran 2020 14:22

Yorum yapın

(*) ile işaretlenmiş zorunlu alanların tümünü doldurduğunuzdan emin olun. HTML kodları kullanılamaz.